कल्पना गर्नुहोस्, तपाईंको जीवनसाथी कुनै आफन्त, साथी वा म्यारेज ब्युरोले होइन, एउटा एआईले छानेर दिएको हो। अझ अचम्म त के भने, त्यो भेट सिधै विवाहमा परिणत भयो। सुन्नमा फिल्मको कथा जस्तो लागे पनि यो वास्तविक घटना हो। जापानमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मा आधारित एउटा डेटिङ एपले २६५ जोडीलाई विवाहको बन्धनमा बाँध्न सफल भएको छ। घट्दो जन्मदर र विवाहप्रति युवाको घट्दो आकर्षणलाई ध्यानमा राख्दै टोकियो महानगर सरकारले सन् २०२४ मा ‘टोकियो एनमुसुबी’ नामक एआई डेटिङ एप सञ्चालनमा ल्याएको थियो। सरकारको अध्ययनले करिब ७० प्रतिशत विवाहयोग्य व्यक्तिहरू सक्रिय रूपमा जीवनसाथी खोज्ने प्रयासमै नलागेको देखाएपछि यो नयाँ पहल सुरु गरिएको हो। तर यो सामान्य डेटिङ एप भने होइन। सहभागी हुन चाहने व्यक्तिले आफू कानुनी रूपमा अविवाहित भएको प्रमाण पेश गर्नुपर्छ, अनलाइन अन्तर्वार्ता पास गर्नुपर्छ र विवाहप्रति गम्भीर रहेको पुष्टि गर्नुपर्छ। त्यसपछि मात्रै एआईले उनीहरूको रुचि, स्वभाव, मूल्य र अनुकूलताको विश्लेषण गरेर सम्भावित जीवनसाथी सुझाउँछ। यस वर्ष जुन ३० सम्म करिब ३६ हजार आवेदन परेकोमा १६ हजार सदस्य दर्ता भएका छन्। तीमध्ये ७६० जोडी अहिले गम्भीर प्रेम सम्बन्धमा छन् भने २६५ जोडीले विवाह गरिसकेका छन्। एप प्रयोग गरेर विवाह गरेकी एक महिलाले आफ्नो ४०औँ जन्मदिनअघि यसलाई “अन्तिम अवसर” ठानेर एप प्रयोग गरेको बताएकी छन्। धेरै भेटघाटपछि उनले वर्तमान पतिलाई भेटिन्। केही महिनामै उनीहरूको सम्बन्ध विवाहसम्म पुग्यो। अर्का एक प्रयोगकर्ताले एआईले देखाएको अनुकूलता मूल्याङ्कन अत्यन्त मिल्दोजुल्दो भएकाले पहिलो भेटमै आत्मविश्वास बढेको अनुभव सुनाएका छन्। यता जापान भने गम्भीर जनसांख्यिकीय संकटसँग जुधिरहेको छ। सन् २०२५ मा जन्मदर फेरि घटेको छ भने मृत्यु सङ्ख्या १६ लाख नाघेको छ। यस्तो अवस्थामा एआई डेटिङ एपले विवाह बढाउन थालेको तथ्यलाई सरकारले सकारात्मक संकेतका रूपमा हेरेको छ।